Hiç hayatınızın kontrolünün sizde olmadığını hissettiniz mi? İçinizde derinlerde bir yerde sizi mutluluktan alıkoyan bir şeyler olduğunu düşündünüz mü? Bazen hayattaki en kötü düşmanımız kendimiz olabiliriz ve çoğu zaman bundan tamamen habersiz oluruz. Bu, sorunun sizinle ilgili olduğu anlamına gelmez. Basitçe açıklamak gerekirse, bu durumun asıl sebebi sizi bilinçaltı düzeyde derinden etkileyen olumsuz kök inançlara sahip olabileceğinizdir.
Peki kök inanç ne anlama geliyor? Kök inançlar kendimiz, değerlerimiz ve çevremiz hakkında sahip olduğumuz varsayımlardır. Gelin bu yazıda hep birlikte kök inançlarınızı belirleyelim ve hayatınızın kontrolünü nasıl ele alacağınızı keşfedelim.
Kök İnanç Nedir ve Nasıl Şekillenir?
Kök inançlar, kendimiz, başkaları ve dünya görüşümüz ile ilgili temel inançlar ve değerlerdir. Tüm eylemlerimizi ve deneyimlerimizi bu zihinsel varsayımlar etkiler. Gün içerisinde aklımızdan geçenler bu varsayımların kontrolündedir. Yani, kök inançlarımız hayatımızdan sorumludur.
Kök inançları kendimiz oluşturabileceğimiz gibi, çevremizden de alabiliriz. Bize söylenenler, düşündüklerimiz ve öğrendiklerimiz inançlarımızı şekillendirir. Bu inançların birçoğu içinde yaşadığımız toplumdan gelir.
Bazılarımız toplumun bize anlattıklarını, bazılarımız ise ailemizin bize anlattıklarını sorgulamadan kabul ediyor. Arkadaşlarımızın düşünceleri hatta televizyonda izlediklerimiz bile kök inançlarımızı şekillendirme konusunda büyük bir etkiye sahip olabiliyor.
Yıllar içerisinde bir sürü kök inanç oluşturuyor ve bunları benimsiyoruz. Belki de bunlardan sadece birkaç tanesi bize ait. Kök inançlarınızın neler olduğunu merak ediyor musunuz?
En Yaygın Negatif Kök İnançlar Nelerdir?
Genellikle pozitif düşündüğünüzü ve negatif kök inançlarınız olmayacağını düşünseniz bile, bu konu üzerinde detaylı düşünmek önemlidir çünkü bunlar hayatınızın daha harika olmasını engelliyor olabilir.
Aşağıdaki inançlara baktığınızda bunlardan birini ya da birkaçını kendinize söylüyorsanız, olumsuz kök inançlarınız var demektir.
- Değersizim
- Akıllı değilim
- Yeterince iyi değilim
- Başarısızım
- Eziğim
- Tembelim ve motivasyonum yok
- Asla borçlarımdan kurtulamayacağım
Negatif kök inançların bazıları da hayat hakkındadır. Aşağıdaki cümlelerden biri ya da birkaçı ağzınızdan sık çıkıyorsa, hayata dair olumsuz kök inançlarınız olabilir.
- Hayat adil değildir
- İnsanlar genellikle kötüdür
- Kimseye güvenmemek gerekir
- Dünya bana karşı
Tüm bu olumsuz kök inanç örnekleri, kişilerde aşırı mutsuzluğa neden olabilir ve kişinin tüm gücünü elinden alabilir. Ayrıca, bu inançlar hayatınıza daha fazla olumsuzluk getirmekle kalmaz, bir yandan da sizi gerçeklikten o kadar uzaklaştırır ki eleştirel düşünme kabiliyetiniz kaybolur.
Olumlu Kök İnanç Örnekleri Nelerdir?
Olumlu kök inançlar mutlu ve verimli bir yaşam sürmek için çok önemlidir. Olumlu inançlarımız sayesinde sabah yataktan motive olmuş şekilde kalkarız.
İşte olumlu kök inançların bir listesi:
- Yetenekliyim.
- Kendime güveniyorum.
- Yeteneklerimin farkındayım.
- Hayat mükemmel olmasa da harika.
- Ne olursa olsun şükredecek çok şey var.
- Mutluluğum sadece bana ve düşüncelerime bağlı.
- Hatalarım için sorumluluğumu alıyorum.
- Başkalarının benim hakkımda ne düşündüğü beni ilgilendirmez.
- Olduğum halimi seviyorum.
Olumlu kök inançlara sahip olmak, her zaman iyi şeyler yaşanacağını garantilemez. İyimser düşünenler sadece yarının daha iyi bir gün olacağına inanmayı seçerler. Olumlu inançlar adil ve dengelidir. Bu temel kök inanç örnekleri, öğrenilen deneyimlerden elde edilen gerçeklerdir.
Olumsuz Kök İnançların Üstesinden Gelmek
Olumsuz kök inançlarımızı sorgulamaya başlamalı ve kendimize neden böyle hissettiğimizi sormalıyız.
Bunları nereden öğrendik? Kendimiz mi ürettik yoksa başkalarından mı aldık? Tek bir kötü deneyim hayata dair tüm görüşünüzü değiştirdi mi?
Bunlar kendinize sormanız gereken kritik sorulardır. Kök inançlarımızı değiştirdiğimizde gerçekliğimizi değiştiririz.
Kök İnançları Tanımlamak
Kök inançlarımızı netleştirmek için onları anlamaya zaman ayırmalıyız. İnançlarınızı parçalara bölün. Kök inançlarınızın bir listesini yaparak başlayın. Yukarıdaki kök inanç örneklerini kullanabilirsiniz. Bu soruları alın ve altına neden, ne zaman, nerede ve hangi sorularını ekleyin.
Örneğin:
Olumsuz Kök İnanç: “Hayat adil değil.”
- Neden hayatın adil olmadığını düşünüyorum?
- Hayatın adaletsiz olduğuna ne zaman inanmaya başladım?
- Bunu nereden aldım? Kendi düşüncem mi yoksa başkasının mı?
- Beni bu şekilde hissettiren özellikle neydi?
Olumlu Kök İnanç: “Olduğum halimi seviyorum.”
- Olduğum halimi seviyorum?
- Olduğum halimi gerçekten sevmeye ne zaman başladım?
- Bunu nereden aldım? Kendi fikrim mi yoksa başkasının mı?
- Beni bu şekilde hissettiren özellikle neydi?
Gördüğünüz gibi, her bir kök inanç için bu soruları sorarak derine inmeyi başarabilir ve kim olduğumuzu ve neye inandığımızı anlayabiliriz.
Olumsuz İnançlar Hayatımızı Nasıl Etkiler?
Olumsuz inançlar hayatımızı duygusal, fiziksel, maddi ve ruhsal olmak üzere birçok farklı alanda etkileyebilir. Bu tür inançlar, potansiyelimizi tam anlamıyla kullanmamıza olanak vermeyen tehlikeler yaratır.
Olumsuz inançlar, sırtınıza bağlı dev bir kaya ile bir dağa tırmanmaya çalışmak gibidir. Deneyebilirsiniz ancak büyük olasılıkla zirveye çıkamazsınız çünkü kaya sizi aşağı çeker ve istediğimizi elde etmemizi engeller.
“Kimseye güvenilemez” gibi olumsuz bir inanca sahip olmak, harika ilişkiler kurmanızı engeller.
“Hayat adaletsizdir” gibi olumsuz bir inanca sahip olmak, kıtlık bilinci yaratır ve sizi dünyada herkes için yeteri kadar iyiliğin olmadığına inandırır.
Başarısız olduğunuza dair temel bir inanca sahip olmak, mevcuttaki ve gelecekteki tüm başarılarınızı mahveder. Yani daha uçma şansınız bile olmadan kanatlarınızı kesmiş olursunuz.
Tüm hayatınızı mahvetmeden önce bu olumsuz inançları temizlemeye başlayın.
İnancın Gücüne İnanıyor Musunuz?
Kendine inanmak her şeydir. İnançlarımızın ardındaki güce sahip olmak, başarımız ve mutluluğumuz için çok önemlidir. Hedeflerimize doğru ilerlerken, yeteneklerimize büyük bir güven duymak gerekir.
Geçmişimiz, şu andaki tüm eylemlerimizi ve deneyimlerimizi etkiler ve bizim üzerimizde olumsuz etkiye sahip olabilir. Eğer geçmişte belirli bir konuda başarısızlık yaşadıysak, belirli durumlardan kaçınmaya yönlenebiliriz.
Tam da bu nedenle yetersizlik ve acı hissine karşı koymak için daha olumlu kök inançlara ihtiyacımız vardır.
Stresli ve endişeli olduğumuz ve kendimizi güvensiz hissettiğimiz en kötü zamanlarımızda, bize ilerlemeye devam etme cesaretini veren inançlarımızın gücüdür.
Olduğunuz halinizi sevip ona değer verdiğinizde, güven ve canlılık ile ivmeyi korumaya devam edersiniz. Engelleri aşmayı, üstünden atlamayı veya etrafından dolaşmayı öğrendiğiniz bir fırsat olarak görmeye başlarsınız. Derin bir tutkuyla kendinize inanmak, yaşamda çok önemlidir.
Olumsuz Kök İnançlarınızı Çürütün
Olumsuz kök inançlarımızı ortadan kaldırmanın yolu, onları analiz etmek ve çürütmektir. Bir kişi kalbinizi kırdıysa, tüm ilişkilerin kötü olduğuna inanırsınız. Olumsuz ön yargılarımız daha olumsuz deneyimler yaşamamıza katkıda bulunabilir ve bakış açımızı kontrol edebilir.
Birçok insan kötü ya da başarısız ilişkilerinden dolayı gönül yarası yaşar. Bununla birlikte bir sonraki ilişkisinde gerçek aşkı ve mutluluğu bulabilir.
Biz izin vermediğimiz sürece, hiçbir deneyim yaşamlarımızı tanımlamaz. Peki bu mantığı hayatınızdaki başka alanlarla nasıl ilişkilendirebilirsiniz? Sürekli para ile ilgili sorunlar yaşıyorsanız, paranın kötü ve zor kazanılan bir şey olduğuna inanırsınız.
Ancak, belki de sadece yanlış bir kariyer yolundasınız ve kendiniz için gerçek bir gelir elde etmek için zamanınızı ayırmıyorsunuz. Tek bir doğru yoktur, olumsuz inançlarınızı çürütün.
İyi Değerler ve İnançlar İnşa Etmek
Bireyler olarak, değerlerimize ve inançlarımıza uygun bir yaşam sürdüğümüzde daha tatmin olmuş hissederiz. Değerlerimize uygun davranmadığımızda acı çekeriz.
Kendimize dürüstlük, tutku, bütünlük ve amaçlar gibi kategoriler etrafında şekillenen kök inançlar yaratmalıyız.
Dürüstlük
- Her zaman kendime karşı samimi ve dürüst olduğuma inanıyorum.
- Rahatsız edici olsa bile eşime, arkadaşlarıma ve iş arkadaşlarıma karşı tamamen dürüst olmaya inanıyorum.
Tutku
- Yaptığım her şeyi tutkuyla yapacağıma inanıyorum.
- Tutkuyla yapmadığım hiçbir şeye devam etmeyeceğim.
- Her günü tutkuyla yaşıyorum.
Bütünlük
- Kişisel bütünlüğe inanıyorum.
- Herkesin düşüncelerinden ve eylemlerinden sorumlu olması gerektiğine inanıyorum.
Amaç
- Hayatımı bir amaç için yaşıyorum.
- Amacım hayatımdaki en önemli motivasyon kaynağıdır. Herkesin hayatta amacını bulması gerektiğine inanıyorum.
Kendi değerlerinizi düzenlemek için bu kategorileri kullanın. Kendinize ait yeni kategoriler oluşturun ve analiz yapın.
İyiye Odaklanın
Unutmayın ki odak neredeyse enerji oraya akar. Her gün ne düşünüyorsak ve ne hissediyorsak onu çekeriz.
O halde şimdi iyiye odaklanmaya karar verelim. Biz iyiye odaklandıkça hayatımıza daha çok iyilik ve bolluk gelecek.
Eğer hayatınızı bir şekilde iyileştirmek istiyorsanız, zihninizi hayatınızın olumlu yanlarına odaklamaya başlayın. Size keyif veren ve sabahları yataktan pozitif kalkmanıza sebep olan şeylere odaklanın.
İzlediğiniz Ve Eğlendiğiniz Şeylere Dikkat Edin
Tüm bu süreç inançlarımızı ve değerlerimizi sorgulamakla ilgili. Daha önce belirttiğimiz gibi, bazı inançlarımızı oluşturma sebebimiz dış kaynaklar da olabilir. Bu nedenle haberlerde ve eğlence amaçlı olarak tükettiğimiz içeriklere çok dikkat etmemiz gerekir.
Bir bilgiyi sadece göründüğü kadarıyla özümsemek, onun bir parçası olmak için şüpheli ve tehlikeli bir döngüdür. Bunlar kaygı seviyenizi artırabilir ve sizi yolunuzdan uzaklaştırabilir.
Sürekli olumsuz şeyler izlemek ve dinlemek size hiçbir fayda sağlamaz. Kendinize, yolculuğunuza, amacınıza ve inançlarınıza odaklanın.
